Weet je dat A bij B hoort en wil je weten wat er bij een nieuwe A hoort? Vul drie getallen in en de rekenhulp vindt het vierde, recht of omgekeerd evenredig.
Recht evenredig
Bij een rechte evenredigheid groeien twee grootheden samen. Voor 4 personen heb je 300 gram pasta nodig; voor 6 personen dan 300 ÷ 4 × 6 = 450 gram. Dit heet ook de regel van drie of kruislings vermenigvuldigen. In een verhoudingstabel:
- personen: 4 → 6
- gram pasta: 300 → 450
Omgekeerd evenredig
Soms gaat het andersom: meer van het een betekent minder van het ander. Doen 4 schilders 6 dagen over een klus, dan doen 6 schilders er 4 ÷ 6 × 6 = 4 dagen over. Het product blijft gelijk: 4 × 6 = 6 × 4 = 24 schildersdagen. Hetzelfde geldt voor snelheid en reistijd.
Toepassingen
- Recepten opschalen of verkleinen.
- Schaal op een kaart: 1 cm op een kaart van 1:25.000 is 250 meter in het echt.
- Prijs per eenheid: 750 gram voor € 3,49 is € 4,65 per kilo.
- Mengverhoudingen, zoals 1 deel siroop op 7 delen water.
Let op
Niet alles schaalt mee. Bij een dubbel recept heb je niet altijd dubbel zoveel zout of bakpoeder nodig, en de baktijd verandert nauwelijks. Controleer of de relatie echt evenredig is voordat je rekent.
Veelgestelde vragen
Wat is de regel van drie?
Een methode om uit drie bekende getallen een vierde te vinden bij een evenredige verhouding: deel door het eerste getal en vermenigvuldig met het derde.
Wanneer is iets omgekeerd evenredig?
Als het product gelijk blijft: verdubbel je het een, dan halveert het ander. Bijvoorbeeld snelheid en reistijd over dezelfde afstand.