Romeinse cijfers gebruiken zeven letters: I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100, D = 500 en M = 1.000. Staat een kleinere letter vóór een grotere, dan trek je hem af (IV = 4, IX = 9). 2026 schrijf je als MMXXVI. Typ hieronder een getal of een Romeins cijfer.
De regels
- Optellen: letters van groot naar klein tel je op. VIII = 5 + 1 + 1 + 1 = 8.
- Aftrekken: een kleinere letter vóór een grotere trek je af. Alleen deze zes combinaties zijn standaard: IV (4), IX (9), XL (40), XC (90), CD (400) en CM (900).
- Maximaal drie keer: I, X, C en M mogen maximaal drie keer achter elkaar. 4 is dus IV, niet IIII.
- V, L en D worden nooit herhaald en nooit afgetrokken.
Op oude klokken zie je vaak IIII in plaats van IV. Dat is een traditie die vermoedelijk voor de symmetrie op de wijzerplaat zorgt; beide schrijfwijzen kwamen bij de Romeinen voor.
Getallen 1 tot en met 1.000
| Getal | Romeins | Getal | Romeins | Getal | Romeins |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | I | 2 | II | 3 | III |
| 4 | IV | 5 | V | 6 | VI |
| 7 | VII | 8 | VIII | 9 | IX |
| 10 | X | 11 | XI | 12 | XII |
| 13 | XIII | 14 | XIV | 15 | XV |
| 16 | XVI | 17 | XVII | 18 | XVIII |
| 19 | XIX | 20 | XX | 30 | XXX |
| 40 | XL | 49 | XLIX | 50 | L |
| 90 | XC | 99 | XCIX | 100 | C |
| 400 | CD | 500 | D | 900 | CM |
| 1000 | M |
Jaartallen
Je deelt een jaartal op in duizendtallen, honderdtallen, tientallen en eenheden, en zet elk deel om. 1987 = 1000 + 900 + 80 + 7 = M + CM + LXXX + VII = MCMLXXXVII.
| Jaartal | Romeins |
|---|---|
| 1945 | MCMXLV |
| 1980 | MCMLXXX |
| 1990 | MCMXC |
| 1999 | MCMXCIX |
| 2000 | MM |
| 2010 | MMX |
| 2020 | MMXX |
| 2024 | MMXXIV |
| 2025 | MMXXV |
| 2026 | MMXXVI |
| 2027 | MMXXVII |
| 2030 | MMXXX |
Waar kom je Romeinse cijfers tegen?
- Bouwjaren op gevels en gedenkstenen.
- Namen van vorsten en pausen, zoals koning Willem III en paus Johannes Paulus II.
- Hoofdstukken en bijlagen in juridische teksten, en eeuwen (de XXIe eeuw).
- Filmaftitelingen en de Super Bowl.
Romeinse cijfers kennen geen nul en geen negatieve getallen. Het grootste getal met de standaardregels is 3.999 (MMMCMXCIX). Voor grotere getallen zette men een streep boven een letter, wat duizend keer betekende.
Veelgestelde vragen
Hoe schrijf je 2026 in Romeinse cijfers?
MMXXVI: MM = 2000, XX = 20, VI = 6.
Wat betekent MCMXCIX?
1999: M (1000) + CM (900) + XC (90) + IX (9).
Waarom is 4 IV en niet IIII?
Volgens de standaardregels mag een letter maximaal drie keer achter elkaar staan, en schrijf je 4 als 5 − 1. Op klokken wordt traditioneel vaak IIII gebruikt.
Bestaat er een Romeins cijfer voor 0?
Nee. De Romeinen hadden geen symbool voor nul.
Bronnen
Bedragen en regels gecontroleerd op 24 oktober 2026.